“Als de bij uitsterft, breekt er anarchie uit”


Imker - het belang van bijen

24 oktober 2018, geen reacties

Einstein schijnt het al gezegd te hebben: als de bijen verdwijnen, dan staat de mensheid een ramp te wachten. Anno 2018 lijken deze woorden eindelijk een beetje door te dringen. Wereldwijd is er zorg over massale bijensterfte. “Het is echt een serieus probleem”, aldus imker Peter Henneman.

MENSEN KENNIS BIJBRENGEN

 

Door Esdor van Elten

Op een stille plek ergens achter in Panbos staan de bijenkasten van hobby-imker Peter Henneman. Dat het ‘hobby’ is, betekent niet dat hij het vak niet serieus neemt, integendeel: ”Ik ben er wekelijks intensief mee bezig. Als imker is het moeilijk om rendabel te zijn. Je hebt in Nederland maar heel weinig mensen die er echt van kunnen leven.” Niettemin vervult Henneman een belangrijke taak. Naast zijn kasten in Panbos heeft hij ook bijenkasten bij de Festina Lentetuin en op zijn garage dak bij zijn woning in Oegstgeest. Henneman gaat ook geregeld met zijn beestjes op pad om te doen waar bijen zo goed in zijn: gewassen bestuiven.

Voedsel en diversiteit

Want dat is waarom bijen zo belangrijk zijn: “75% van de planten wereldwijd hebben bijen of andere insecten nodig voor bestuiving en bevruchting”, rekent Henneman voor. Daarbij gaat het niet alleen om de bekende honingbijen, maar met name ook om de solitaire bijen, die zo’n 70% voor hun rekening nemen. En dat maakt bijen onnoemelijk belangrijk, niet alleen voor de voedselvoorziening, die immers ook voor een flink deel van bestuiving afhankelijk is, maar ook voor de biodiversiteit. “Uit onderzoek blijkt dat er een duidelijke correlatie is tussen de diversiteit van bijen en die van bloemen en planten in een gebied”, benadrukt Henneman. “Het is dus van belang dat er veel verschillende soorten bijen zijn. Sommige planten en bloemen zijn voor hun voortbestaan afhankelijk van één of twee soorten bijen. Zijn die er niet meer, dan sterft die plant uit.” Ook daar is in de voedselvoorziening een voorbeeld van. Zo worden voor de bestuiving van tomaten hommels gebruikt. “Andere insecten zijn daar niet geschikt voor.”

Alarm

Als je dan bedenkt dat van de 358 verschillende bijensoorten maar liefst 60% bedreigd wordt, dan is dat reden tot alarm: “Er zijn veel verschillende oorzaken voor de bijensterfte, maar twee hele belangrijke zijn verlies van leefgebied en het gebruik van bestrijdingsmiddelen”, legt Henneman uit. “Solitaire bijen hebben aaneengesloten gebieden nodig waarin ze kunnen foerageren. Als die gebieden verstoord worden door bijvoorbeeld woningbouw, dan gaat het mis.” Qua bestrijdingsmiddelen zijn vooral de neonicotinoïden de boosdoeners: “Ze hebben invloed op het hele gestel van de bijen”, aldus Henneman, die in het dagelijks leven geneticus is. “Bijen worden vatbaarder voor ziektes en plagen. Bovendien tasten deze middelen het zenuwstelsel aan waardoor bijen zich minder goed kunnen oriënteren bij het voedsel zoeken. De ellende van die bestrijdingsmiddelen is dat ze moeilijk afbreekbaar zijn en zich dus ophopen in het milieu. Zelfs als we er nu mee stoppen, en gelukkig zijn er al middelen verboden, dan nog hebben we er minstens tien, vijftien jaar last van.”

Bijvriendelijk

Wat valt er naast een verbod op bestrijdingsmiddelen nog te doen om het tij te keren? “Biologisch eten”, stelt Henneman voor. “Dan wordt er ook minder rotzooi gebruikt.” Maar ook mensen kennis bijbrengen over het belang van de bijen is belangrijk: “onbekend maakt immers onbemind. Mensen kunnen ook zelf iets ondernemen, bijvoorbeeld door hun tuin bijvriendelijker te maken, met minder tegels en meer bloemen en tuinafval niet helemaal weg te halen om nestgelegenheid voor (solitaire) bijen te creëren. “Gemeenten kunnen helpen door bermen niet, of gefaseerd te maaien, net zoals dat bijvoorbeeld nu in Oegstgeest gebeurt. Minder rotzooi in de natuur, meer leefgelegenheid creëren. Dat is het credo. En daar moeten we niet mee wachten. Als de bij uitsterft met de huidige mondiale bevolkingsdichtheid, zal de voedselproductie in geding komen, wat kan leiden tot enorme problemen. Dan breekt er anarchie uit.”



Voeg een reactie toe